Σε εγρήγορση βρίσκεται η Ελληνική πολιτεία για την αντιμετώπιση του νέου διατροφικού σκανδάλου

Η απειλή της διοξίνης πέρασε στα χοιρινά και οι γερμανικές αρχές διέταξαν τη θανάτωση 140 χοίρων, καθώς τεστ έδειξαν για πρώτη φορά υψηλά επίπεδα της καρκινογόνου ουσίας και στο χοιρινό κρέας. Εκατόν σαράντα από τους 536 χοίρους του εν λόγω αγροκτήματος θανατώθηκαν επειδή τα επίπεδα της διοξίνης στο κρέας τους ήταν 50% υψηλότερα από το μέγιστο επιτρεπόμενο. Οι υπόλοιποι χοίροι φαίνεται ότι δεν έφαγαν από τη μολυσμένη ζωοτροφή. Το σκάνδαλο ξέσπασε την περασμένη εβδομάδα, όταν γερμανοί ερευνητές βρήκαν υπερβολικά επίπεδα διοξίνης σε αυγά και σε κρέας κοτόπουλου.
Οι αρχές πάγωσαν στη συνέχεια τις πωλήσεις πουλερικών και αυγών – αλλά και του χοιρινού, ως προληπτικό μέτρο – από χιλιάδες αγροκτήματα. Απαγόρευση σε γερμανικές εισαγωγές

Μερικές χώρες απαγόρευσαν τις εισαγωγές γερμανικών αγροτικών προϊόντων και βρετανικά σούπερ μάρκετ απέσυραν από τα ράφια τους μολυσμένα κις, κέικ και άλλα προϊόντα που είχαν φτιαχτεί µε αυγά. μ

Τέταρτο σκάνδαλο σε δέκα χρόνια
Στις Βρυξέλλες, γερμανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τους ομολόγους τους της Ε.Ε. για τις τελευταίες εξελίξεις στο σκάνδαλο της διοξίνης. Παράλληλα η Ε.Ε. εξετάζει µε ποιον τρόπο θα μπορέσει να παρακολουθεί καλύτερα εν δυνάμει απειλές για την υγεία που προέρχονται από τα λίπη που χρησιμοποιούνται στις ζωοτροφές – το νέο σύστημα θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι το λίπος για ζωοτροφή θα φυλάσσεται χωριστά από αυτό που παράγεται για βιομηχανική χρήση, δήλωσε ο Φρέντερικ Βίνσεντ, εκπρόσωπος του επιτρόπου Υγείας και Καταναλωτών. Αξιωματούχοι της Ε.Ε. συναντήθηκαν σχετικά µε το θέμα µε εκπροσώπους των παραγωγών λιπών, όμως «είμαστε κάπως απογοητευμένοι από την απουσία προτάσεων εκ μέρους της βιομηχανίας» τόνισε ο Βίνσεντ. Το γερμανικό σκάνδαλο της διοξίνης είναι το τέταρτο στην Ε.Ε. κατά την τελευταία δεκαετία – και κάθε φορά λίπος για βιομηχανική χρήση κατέληγε σε ζωοτροφές.

Σημαντικές ελλείψεις στο σύστημα ελέγχου τροφίμων

Σημαντικές ελλείψεις στο σύστημα ελέγχου τροφίμων διαπιστώνει ο υφυπουργός Υγείας Χρήστος Αηδόνης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε τεράστιες ζημιές για τους παραγωγούς και εξαγωγείς της χώρας και γενικότερα για την ελληνική οικονομία. Ειδικότερα, όπως διευκρίνισε, η Γενική διεύθυνση Υγείας και Προστασίας Καταναλωτών της Ε.Ε. (DG SANCO)έχει προειδοποιήσει την Ελλάδα πως θα προβεί σε έκδοση Κοινοτικής Οδηγίας περί µη ασφαλών τροφίμων στην περίπτωση που η χώρα µας δεν λάβει αμέσως μέτρα. Στο πλαίσιο αυτό, οι ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου μεταξύ άλλων για σοβαρές ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού στις ελεγκτικές υπηρεσίες αλλά και για απουσία ενός ενιαίου, αποτελεσματικού και αποτρεπτικού κυρωτικού συστήματος στις περιπτώσεις µη συμμόρφωσης µε τη νομοθεσία για τα τρόφιμα, τις ζωοτροφές, την υγεία και την προστασία των ζώων.
Επιπλέον η Κομισιόν κάνει λόγο για επικάλυψη αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις υπηρεσίες µε αποτέλεσμα να προκαλείται χάος.
«Τα άριστα και εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα θα θωρακιστούν απέναντι στα ανταγωνιστικά τους.  Δεν έχουμε την πολυτέλεια να καθυστερούμε», είπε ο κ. Αηδόνης, προσθέτοντας πως σύντομα θα παρουσιαστεί ολοκληρωμένη πρόταση για την επίλυση του θέματος.

Έλεγχους και κυρώσεις προαναγγέλλει ο Υφυπουργός Χρ. Αηδόνης

Ειδικότερα ο Υφυπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης  κ. Χρήστος Αηδόνης στην συνέντευξη τύπου της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας που πραγματοποιήθηκε της 11 Ιανουαρίου γύρω από τα επίκαιρα θέματα που άπτονται του εν λόγω Υπουργείου, ανέφερε μεταξύ των άλλων:

Πρώτη προτεραιότητα για εμάς αποτελεί η διασφάλιση των τροφίμων που διακινούνται στην ελληνική αγορά.

Μπορούμε και πρέπει να διασφαλίζουμε τους έλληνες πολίτες

από τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν , όπως το θέμα που έχει προκύψει αυτές τις μέρες με το διατροφικό επεισόδιο που αφορά στη διακίνηση μολυσμένων ζωοτροφών με διοξίνες, στη Γερμανία.

Όπως επίσης να εγγυόμαστε ότι τα άριστα και εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα που παράγονται στη χώρα,  είναι  θωρακισμένα από ένα αξιόπιστο σύστημα ελέγχου. 

Έτσι πρέπει να εξασφαλίζουμε κάθε στιγμή την αποτελεσματικότερη μέθοδο και εφαρμογή των ελέγχων και παρακολούθηση στο σύστημα των κυρώσεων.

Από τις πρώτες κινήσεις μου, μόλις ανέλαβα αυτή τη θέση ήταν να φτιάξω ένα πλάνο συναρμοδιοτήτων όπου να περιγράφει με ακρίβεια την μέχρι τώρα διαδικασία του ελέγχου στην διατροφική αλυσίδα και αντίστοιχα την διαδικασία των κυρώσεων.

Στόχος είναι άμεσα,  να παρουσιάσουμε την ολοκληρωμένη πρόταση για τον άριστο συντονισμό των ελέγχων, αποφεύγοντας τις αλληλεπιδράσεις και τα κενά που προκύπτουν.

Το θέμα που προκύπτει καθώς υπάρχει συναρμοδιότητα με άλλα υπουργεία και φορείς, είναι ο άριστος συντονισμός και η συνεργασία.

Σύστημα ελέγχων

Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (Ε.Φ.Ε.Τ.) ήταν πρωτοπόρος φορέας (1999), για τα δεδομένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και έχει καθιερωθεί στη συνείδηση του έλληνα καταναλωτή ως το αρμόδιο όργανο της Πολιτείας για την ασφάλεια των τροφίμων. Εντούτοις διαπιστώνονται σημαντικές ελλείψεις, που εντοπίζονται και στα κείμενα των ελεγκτών της Ε.Ε και αφορούν την εφαρμογή της νομοθεσίας σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων και υγείας και διαβίωσης των ζώων και κυρίως στο «ενιαίο των ελέγχων» τα οποία χρίζουν άμεσης επίλυσης.

Η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Καταναλωτή της Ε.Ε (DG SANCO) έχει εστιάσει την προσοχή της χώρας μας, στην ΑΜΕΣΗ διευθέτηση 5 οριζόντιων σημείων (εμμέσως ή αμέσως αφορά και τον ΕΦΕΤ) ήτοι :

1) Επικάλυψη αρμοδιοτήτων ανάμεσα στις υπηρεσίες σε διάφορα επίπεδα 

2) Έλλειψη αποτελεσματικής εποπτείας από τις κεντρικές υπηρεσίες προς τις τοπικές αρχές

3) Ελλιπείς δραστηριότητες επιθεωρήσεων (audit) των υπηρεσιών ελέγχου

4) Έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού στις ελεγκτικές υπηρεσίες

5) Έλλειψη ενιαίου,  αποτελεσματικού, αποτρεπτικού και αναλογικού κυρωτικού συστήματος (ιδιαίτερα από τις πρώην Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις)

Η Γενική Διεύθυνση Υγιεινής και Καταναλωτών της Ε.Ε. (DG SANCO) έχει αναφέρει προφορικά ότι η συνεχιζόμενη μη συμμόρφωση της χώρας μας δεν αποκλείει την πιθανότητα να προχωρήσει στην έκδοση Κοινοτικής Οδηγίας περί μη ασφαλών τροφίμων, πράξη που θα επέφερε προφανείς τεράστιες ζημιές  στη Εθνική Οικονομία της χώρας (αμέσως ή εμμέσως), στις εξαγωγές των γεωργικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, οι οποίες σημειωτέων σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΑΑΤ στα νωπά οπωροκηπευτικά το Δεκέμβριο του 10 παρουσιάζουν σημαντική αύξηση σε σχέση με τα περσινά στοιχεία, αλλά και γενικά στην προώθηση της Μεσογειακή Διατροφής.

Πρόταση μας αποτελεί η ενοποίηση της υπάρχουσας νομοθεσίας σχετικά με τις αρμοδιότητες των ελέγχων στην αλυσίδα των τροφίμων (οι αρμοδιότητες είναι μοιρασμένες μεταξύ των εμπλεκομένων Υπουργείων [Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, Υπ. Υγείας, Υπ. Οικονομικών,  Υπ. Εσωτερικών (Αυτοδιοίκηση), κτλ] και των φορέων τους (ΕΦΕΤ, ΕΛΟΓΑΚ,   ΚΕΕΛΠΝΟ, Γενικό Χημείο του Κράτους)

Δρούμε με όλα τα συναρμόδια εμπλεκόμενα Υπουργεία και φορείς, τόσο σε επίπεδο πολιτικής ηγεσίας όσο και σε επίπεδο υπηρεσιακών παραγόντων, για ένα ενιαίο σύστημα ελέγχων και δεσμευόμαστε για την εφαρμογή του.

Κυρωτικό σύστημα

Η ομάδα εργασίας (ΕΦΕΤ και ΥΠΑΑΤ)που συστήθηκε με απόφαση της πρώην Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κας Κ.Μπατζελή μελέτησε τα υφιστάμενα συστήματα επιβολής μέτρων και προέκυψε η ανάγκη ενός νέου νομοθετικού πλαισίου που θα προβλέπει μέτρα και κανόνες για ένα κατά το δυνατό ενιαίο, αποτελεσματικό, αναλογικό και αποτρεπτικό σύστημα κυρώσεων, στις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για τα τρόφιμα, τις ζωοτροφές, την υγεία και την προστασία των ζώων.

Καταγράφηκαν και αξιολογήθηκαν τα υφιστάμενα συστήματα επιβολής κυρώσεων και μετά από συνεργασία με Υπουργεία και Υπηρεσίες που έχουν θεσπίσει και εφαρμόζουν ανάλογες διατάξεις στον τομέα των τροφίμων, διατυπώθηκε πρόταση για ένα νέο ενιαίο νομοθετικό πλαίσιο.

Σήμερα υπάρχουν εικοσιπέντε (25) συστήματα επιβολής μέτρων συμμόρφωσης και κυρώσεων. 

Η νέα πρόταση για τα μέτρα συμμόρφωσης καθώς και τις διαδικασίες επιβολής τους στις περιπτώσεις διαπίστωσης μη συμμορφώσεων περιλαμβάνει δύο (2) τομείς,

 Ι) Τομέας Τροφίμων/Ζωοτροφών

και ΙΙ) Τομέας Υγείας και Προστασίας Ζώων.

τέλος περιγράφονται οι Διοικητικές και Ποινικές Κυρώσεις, καθώς και οι διαδικασίες επιβολής τους.

Ενημέρωση για το διατροφικό επεισόδιο με τις διοξίνες ζωοτροφών.

Σχετικά με το διατροφικό επεισόδιο που αφορά στη διακίνηση επιμολυσμένων με διοξίνες ζωοτροφών έχει γίνει γνωστό ότι οι υπό επιτήρηση φάρμες μειώθηκαν (από 4700 στις 500 ) ενώ η ανάλυση των προϊόντων (γαλοπούλες, χοίροι, ωοτόκες όρνιθες και γάλα βοοειδών) έδειξε την συγκέντρωση των διοξινών να βρίσκεται κάτω των ορίων που έχει θεσπίσει ο Κοινοτικός Κανονισμός.  Οι υπό επιτήρηση φάρμες αφορούν στα 11 από τα 16 ομόσπονδα κρατίδια της Γερμανίας, με τα κρατίδια Niedersachsen, Nordrhein – Westfalen, Schleswing – Holstein και Sachsen –Anhalt, να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό στις υπό επιτήρηση φάρμες  (πληροφορίες για το θέμα βρίσκονται στον ιστότοπο www.efet.gr).

Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου  Τροφίμων (ΕΦΕΤ), στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και με γνώμονα την προστασία των Ελλήνων καταναλωτών, έχει ήδη διεξάγει και συνεχίζει να διενεργεί προληπτικούς σχετικούς ελέγχους σε όλο το εύρος των επιχειρήσεων τροφίμων.

Για το 2010,αλλα και μέχρι σήμερα, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Ελέγχου Διοξινών έχουν ελεγχθεί περισσότερα από 100 τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπου μεταξύ των συμπεριλαμβάνεται και σημαντικός αριθμός από την Γερμανία, τα εργαστηριακά αποτελέσματα των οποίων ήταν όλα αρνητικά.

Ταυτόχρονα βρισκόμαστε σε καθημερινή επικοινωνία τόσο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και με τις γερμανικές αρχές προκειμένου να υπάρξει άμεση αντίδραση εφόσον απαιτηθεί.

Σήμερα και αύριο συμμετέχουμε, μέσω του ΕΦΕΤ στην συζήτηση του εν λόγω θέματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Δεν  εφησυχάζουμε, αντίθετα συνεχίζουμε να ενεργούμε για την προστασία των καταναλωτών και σε περίπτωση που απαιτηθεί θα υπάρξει άμεση ενημέρωση του καταναλωτικού κοινού, καθώς οι έλεγχοι βρίσκονται σε εξέλιξη.

Κάθε καλό προϊόν χρειάζεται καλό μηχανισμό ελέγχου και ασφάλειας, τέτοιο  που να το πιστοποιεί και να το προωθεί με δυναμική στην αγορά, και τα ελληνικά προϊόντα, αξίζουν τέτοιας πιστοποίησης.

Η νέα αναπτυξιακή δραστηριότητα που έχει παρατηρηθεί στα ελληνικά προϊόντα, κυρίως της Βόρειας Ελλάδας τον τελευταίο καιρό, καταλαβαίνετε ότι πρέπει όσο τίποτα άλλο, να ενισχυθεί για να βοηθήσει  την πορεία των προϊόντων στις Ευρωπαϊκές αγορές. 

Η μέχρι τώρα διαδικασία συντονισμού των ελέγχων παρουσιάζει κάποιες αποκλίσεις από την ευρωπαϊκή πρακτική και σε αυτήν προσαρμοζόμαστε. Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν εάν δεν προσαρμοστούμε,  θα θέσει την χώρα στον κίνδυνο της έκδοσης note μέσα στο καλοκαίρι από την Ευρωπαϊκή  Ένωση,  γεγονός που όπως όλοι καταλαβαίνουμε θα είναι πλήγμα για τα άριστα ελληνικά προϊόντα.

Εμείς αλλάζουμε το χάρτη στο συντονισμό των αρμοδιοτήτων και των δράσεων όλων των συναρμόδιων υπουργείων και φορέων που αφορούν την ασφάλεια της αλυσίδας των τροφίμων και τους ελέγχους.

Για την εφαρμογή αυτής της πολιτική μας έχουμε ήδη δεσμευτεί.

Τα άριστα και εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα  θα θωρακιστούν απέναντι στα ανταγωνιστικά τους.

Δεν έχουμε την πολυτέλεια να καθυστερούμε.  Η επίλυση των προβλημάτων του ελέγχου της αλυσίδας των τροφίμων αποτελεί ένα στοίχημα για την πολιτεία το οποίο πρέπει να κερδίσουμε. Ο έλληνας και ο ευρωπαίος καταναλωτής οφείλει να γνωρίζει ότι τα ελληνικά τρόφιμα εκτός από αδιαμφισβήτητα ποιοτικά είναι και αδιαπραγμάτευτα ασφαλή.