Θυρανοίξια του παρεκκλησιού της Παναγίας Ελευθερώτριας στο Πέρασμα

Του Βασίλη Γ. Χατζηθεοδωρίδη, παιδαγωγού-συγγραφέα

Το πρωί της 25^ης Μαΐου 2011 τελέστηκαν με πανηγυρικό τρόπο τα θυρανοίξια του παρεκκλησιού της Παναγίας της Ελευθερώτριας πρωτοστατούντος  του  σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Ζιχνών και Νευροκοπίου κ.κ. Ιεροθέου στο συνοικισμό Πέρασμα της Τοπικής Κοινότητας Μικροκλεισούρας του Δήμου Κ. Νευροκοπίου.

Η τελετή της θεμελίωσης έλαβε χώρα την 11^η Ιουλίου 2004 με την αθρόα συμμετοχή των λίγων κατοίκων του χωριού και την υπόσχεση να συμβάλουν με προσωπική εργασία ή οικονομική συνεισφορά στην  ολοκλήρωση του έργου.

Το παρεκκλήσι βρίσκεται σε περίβλεπτη θέση, στην κορυφή μικρού υψώματος στα δυτικά του οικισμού, πάνω από την τεχνητή λίμνη του Φράγματος του «Θησαυρού Νέστου» της Δ.Ε.Η.

Είναι δημιούργημα της ακλόνητης χριστιανικής πίστης των κατοίκων του οικισμού και της σταθερής θέλησής τους να εκφράσουν την αιώνια ευγνωμοσύνη τους στην Μητέρα του Χριστού με ένα ξεχωριστό τρόπο για τη σωτηρία τους από την τραγική περιπέτεια που τους επιφύλαξε ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος και 4χρονη βουλγαρική Κατοχή.

Στις αρχές Μαΐου 1944 όλα τα γυναικόπαιδα του μικρού οικισμού, 125 ψυχές, βρέθηκαν συγκεντρωμένα μπροστά τα πολυβόλα του βουλγαρικού στρατού με την απειλή της ομαδικής εκτέλεσης, ενώ όλα τα σπίτια του χωριού βρισκόταν παραδομένα στις φλόγες και η κινητή περιουσία (ζώα, οικοσκευές και γεωργικά προϊόντα) των κατοίκων μεταφέρονταν με τα πόδια κοπαδιαστά στη Βουλγαρία.

«Βοήθησέ μας, Παναγιά μας Μεγαλόχαρη», ακούστηκαν με σπαραγμό ψυχής και τρόμο οι κραυγές των γυναικών, την ώρα της απειλής του θανάτου.

Και τότε, μέσα στις υπερυψωμένες φλόγες που συνέχιζαν για δεύτερη μέρα να καταβροχθίζουν λαίμαργα τα σπίτια του χωριού, ήρεμη, πανέμορφη, γλυκιά, με το χρυσόφωτο στεφάνι στο κεφάλι, ένιωθαν να απλώνει τα πελώρια φτερά της και μια παρήγορη κρυφή ελπίδα πλημμύρισε τις ψυχές. Έμειναν όλοι βουβοί! Καθένας νόμιζε πως ήταν μόνο δικό του όραμα.

Μόνο ο μικρός Σταύρος ακούστηκε να φωνάζει: «Μάνα, το χτήνον εμουν (Μάνα, η αγελάδα μας!)», καθώς περνούσε βιαστικά από μπροστά του μια αγελάδα τους μαζί με τ’ άλλα ζώα του χωριού, κυνηγημένα από ένοπλους πολίτες.

Πού να ήξερε το παιδί ότι προηγείται η ζωή!..

Μετά από παραμονή 6 μηνών περίπου σε συνθήκες αιχμαλωσίας στο γειτονικό έδαφος, επέστρεψαν τέλη Οκτωβρίου 1944 στην Ελλάδα. Περιπλανήθηκαν ως άστεγοι πυροπαθείς πρόσφυγες σε χωριά του Νομού Δράμας και μετά το 1950 επαναπατρίστηκαν βίαια στη γειτονική Μικροκλεισούρα 4,5 χιλιόμετρα από τις στάχτες του κατεστραμμένου ακόμη οικισμού τους.

Τελικά, μ’ ένα πενιχρό πρόγραμμα αυτοστέγασης άρχισαν να μετατρέπουν τις αυτοσχέδιες καλύβες τους σε αγροτόσπιτα.

Το 1997 τα νερά της τεχνητής λίμνης του Φράγματος του «Θησαυρού Νέστου» της Δ.Ε.Η. κατέκλυσαν το 90% των γεωργικών κλήρων των κατοίκων και το χωριό σχεδόν ερημώθηκε.

Το 2004, με πρωτοβουλία της Χρυσούλας Ι. Φεταχίδου-Ιωαννίδου, οι κάτοικοι του οικισμού με την εποπτεία του Πολιτιστικού τους Συλλόγου αποφάσισαν να ανεγείρουν, κοντά στον οικισμό, ένα παρεκκλήσι και να το αφιερώσουν στην Παναγία Ελευθερώτρια, τη βοήθεια της οποίας είχαν επικαλεστεί με κλάματα και κοπετούς την αποφράδα εκείνη μέρα του Μαΐου 1944, για τη σωτηρία τους από τα δεινά της Κατοχής.                         

Ύστερα από φιλότιμη και διαρκή προσπάθεια των κατοίκων του χωριού, με την αμέριστη συμπαράσταση του Δήμου και του Δασαρχείου Κ. Νευροκοπίου, ολοκληρώθηκαν περίπου οι εργασίες ανέγερσης του παρεκκλησιού της «Παναγίας Ελευθερώτριας», στα όρια του οικισμού Περάσματος, εμβαδού 45 τ. μ., σε δασικό χώρο 35 στρεμμάτων με βοηθητικούς χώρους (υποδοχής επισκεπτών 15 τ.μ. και αφοδευτηρίων ανδρών και γυναικών 4Χ5 τ.μ.) που παραδόθηκε επίσημα από τον τοπικό Πολιτιστικό Σύλλογο στη δικαιοδοσία της Ενορίας του Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου του χωριού.

                        

Το πρωί του Σαββάτου 25 Μαΐου 2011, παρουσία πλήθους πιστών, τελέστηκαν τα θυρανοίξια από το Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Ζιχνών και Νευροκοπίου κ.κ. Ιερόθεο και η καθιερωμένη πρώτη Θεία Λειτουργία, στο τέλος της οποίας ευλόγησε και εξήρε τη συμβολή των υπηρεσιών, φορέων και φυσικών προσώπων, για τη σύλληψη, το σχεδιασμό και την ολοκλήρωση αυτού του θεάρεστου χριστιανικού έργου. Μεταξύ άλλων τόνισε: «Η Εκκλησία θα τους μνημονεύει και θα τους μακαρίζει εσαεί». Στη διάθεση των επισκεπτών τέθηκε δωρεάν και βιβλιαράκι 46 σελίδων, στο οποίο αναφέρονται ο σκοπός και το ιστορικό της ανέγερσης του παρεκκλησιού.

Η μνήμη της Παναγίας της Ελευθερώτριας αποφασίστηκε να εορτάζεται κάθε χρόνο σε ανάμνηση της σωτηρίας των κατοίκων του χωριού από τα δεινά της Κατοχής, το πρώτο Σάββατο του δεύτερου δεκαήμερου του Μαΐου και σε περίπτωση σύμπτωσης με το Μ. Σάββατο, το αμέσως επόμενο Σάββατο.