Προστατέψτε το πόσιμο νερό

Το νερό είναι ίσως το πολυτιμότερο αγαθό που µας παρέχει η φύση. Αποτελεί αναμφισβήτητα σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη, την υγιεινή διαβίωση, την ίδια τη ζωή. Όμως, αυτή η πηγή ζωής αποτελεί πλέον είδος εν ανεπαρκεία.  Μόλις το 3% είναι πόσιμο και κατάλληλο για χρήση για τον άνθρωπο, με το υπόλοιπο να είναι το θαλασσινό. Επιπλέον, οι λιγοστές αυτές ποσότητες νερού που απομένουν δε χαρακτηρίζονται πάντα από την καλύτερη ποιότητα και δεν είναι άμεσες για χρήση (π.χ. το νερό των παγετώνων).  Η Ελλάδα, όπως εξάλλου και ολόκληρος ο πλανήτης, βρίσκεται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπη µε ένα μείζον οικολογικό πρόβλημα, αυτό της απειλουμένης λειψυδρίας.  Δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν ότι ένας νέος Παγκόσμιος Πόλεμος θα έχει αίτια και αφορμή την εξασφάλιση και διαχείριση πόσιμου νερού.

Το πρόβλημα αυτό οφείλεται σε µία σειρά από αίτια όπως η έλλειψη σχεδιασμού, η κακή διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων, η καταστροφή των δασών, η περιφρόνηση των φυσικών νόμων που διέπουν τον υδρολογικό κύκλο, η μείωση των βροχοπτώσεων λόγω κλιματικών αλλαγών, κ.ά.

Αν και η ορθή διαχείριση του νερού απαιτεί παρεμβάσεις σε πολλά επίπεδα, µε πρώτη την εξοικονόμηση νερού στην υδροβόρο γεωργία, η οποία και κατέχει το 70% της χρήσης του διαθέσιμου γλυκού νερού.  Είναι γεγονός ότι με το ρυθμό της σπατάλης σήμερα σύντομα θα στραφούμε σε μεθόδους αφαλάτωσης του θαλασσινού νερού για την παραγωγή πόσιμου νερού, μεθόδους που χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια σε χώρες με μικρές βροχοπτώσεις όπως η Κύπρος.

            Ο καθένας µας μπορεί να συμβάλλει µε τον τρόπο του στο να περιορισθεί η σπατάλη που γίνεται σήμερα. Έτσι, ενώ ο καθένας µας καταναλώνει κατά μέσο όρο 150-200 λίτρα νερού ημερησίως για την ικανοποίηση των βασικών αναγκών του, εύκολα θα μπορούσαμε να καταναλώνουμε λιγότερο από 80 λίτρα την ημέρα. Αυτό μπορεί να γίνει µε δύο κυρίως τρόπους: την αλλαγή κάποιων συνηθειών µας και τη χρήση απλών τεχνολογιών εξοικονόμησης.  Πιο συγκεκριμένα στους εσωτερικού χώρους, να μην αμελούμε τις διαρροές στις υδραυλικές μας εγκαταστάσεις.  Να χρησιμοποιούμε βρύσες με περιορισμό ροής. Υπάρχουν συστήματα που αναμειγνύουν αέρα μέσα στο νερό και δίνουν την εντύπωση πιο δυνατής ροής μέσα από την βρύση ή την κεφαλή του ντους. Σε συνδυασμό με τα συστήματα περιορισμού της ροής, μπορούν να εξοικονομήσουν νερό χωρίς απώλεια άνεσης για τον χρήστη.  Σημαντική καινοτομία για τις επιχειρήσεις κυρίως είναι η χρήση διακοπτών παροχής νερού με φωτοκύτταρα.  Εξασφαλίζουν μέγιστη εξοικονόμηση νερού, αφού η βρύση κλείνει αυτόματα όταν το νερό δε χρησιμοποιείται.  Τα καζανάκια ελεγχόμενης ή διπλής ροής είναι προτιμότερα από τα συμβατικά, ειδικά εκείνα στα οποία η ροή εξαρτάται από τον χρόνο πιέσεως του κουμπιού.  Μια άλλη λύση είναι τα καζανάκια με επιλογή μικρής ή μεγάλης ροής (συνήθως 3 και 6 λίτρα αντίστοιχα). Τα καζανάκια σταθερής ροής 6 ή 9 λίτρων δεν συνιστώνται.  Τέλος προτείνεται η χρήση οικιακών συσκευών όπως πλυντήρια ρούχων και πιάτων με πιστοποίηση για την κατανάλωση νερού και ενέργειας και η χρησιμοποίηση απορρυπαντικών που καθαρίζουν χωρίς πρόπλυση. Οι συσκευές αυτές καταναλώνουν ένα τρίτο λιγότερο νερό από τις άλλες.

Αντίστοιχες προτάσεις για εξοικονόμηση νερού προτείνονται για τους εξωτερικούς χώρους του σπιτιού για την δημιουργία και συντήρηση κήπων και κηπευτικών φυτών τα οποία να μην είναι υδροβόρα και να έχουν μεγάλες αντοχές στον ήλιο (ενδημικά).  Πιο συγκεκριμένα να αποφεύγονται κηπευτικά φυτά με μεγάλες απαιτήσεις σε νερό, όπως το γκαζόν και όπου αυτό είναι αναπόφευκτο να χρησιμοποιούνται διαπερατά υλικά, όπως χαλίκι, σπασμένες πέτρες και πλάκες με οπές, όπου το νερό της βροχής συγκρατείται στο έδαφος και συνεισφέρει στον εμπλουτισμό του υδροφόρου ορίζοντα.  Θα πρέπει να επιλεχθεί ένα αποδοτικό σύστημα ποτίσματος, ανάλογα με το μέγεθος του χώρου, ενώ οι υπόλοιποι χώροι (γκαράζ, διάδρομοι) να είναι ικανοί να  απορροφούν το νερό της βροχής ώστε να εμπλουτίζεται ο υδροφόρος ορίζοντας.  Την επόμενη φορά θα ασχοληθούμε με το υπόλοιπο φαινομενικά ‘άχρηστο’ νερό, της θάλασσας, και τις ενδιαφέρον επιδράσεις του ωκεανού στην καθημερινότητα τα μας.