Στο χείλος της εξαφάνισης οδηγείται ένα από τα πιο παραδοσιακά ελληνικά επαγγέλματα, καθώς η υπερεκμετάλλευση του θαλάσσιου περιβάλλοντος έχει μειώσει μέχρι και 50% τα αλιεύματα που καταφέρνουν να συγκεντρώσουν οι ψαράδες στο Αιγαίο τα τελευταία χρόνια. Αιτία της δραματικής πτώσης του πληθυσμού των ψαριών δεν είναι μόνο οι κλιματικές αλλαγές, αλλά κυρίως τα σύγχρονα και μεγάλα αλιευτικά σκάφη που θερίζουν τις ελληνικές θάλασσες.
Οι επαγγελματίες Έλληνες ψαράδες βρίσκονται σε απόγνωση, καθώς μαζί με τις ψαριές τους βλέπουν και τα εισοδήματά τους να μειώνονται. Αποτέλεσμα είναι να ελλατώνεται σημαντικά ο αριθμός των ανθρώπων που βασίζονται στην αλιεία για να βγάλουν τα προς το ζην. Σήμερα, στα επίσημα μητρώα των ελληνικών ομοσπονδιών είναι καταγεγραμμένοι μόλις 38.000 αλιείς.
Εξίσου δραματική είναι η εκτίμηση της κατάστασης και από τους επιστήμονες. Για το Αιγαίο, οι ειδικοί τονίζουν κατηγορηματικά ότι οι ελληνικές θάλασσες δεν είναι σε θέση πλέον να συντηρήσουν τους αλιείς της χώρας μας λόγω της υπεραλίευσης των θαλάσσιων πεδίων. Ανάλογο πρόβλημα, βέβαια, αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές και οι παγκόσμιες θάλασσες. Το παγκόσμιο αλίευμα δεν είναι ούτε σταθερό αλλά ούτε και δίκαια κατανεμημένο ανάμεσα στις χώρες του κόσμου. Μια μελέτη έρχεται να δώσει τέλος σε μια λανθασμένη αντίληψη, ότι οι επιπτώσεις στη θάλασσα σε επίπεδο χώρας αντιστοιχούν στο συνολικό βάρος του αλιεύματος της, αλλά είναι ανάλογο με το μέγεθος του αλιεύματος και το πόσο ψιλά βρίσκεται στην τροφική αλυσίδα. Ευτυχώς, στην χώρα μας δεν αλιεύονται κορυφαίοι θηρευτές όπως οι τόνοι και οι σολομοί.
Η πρωτοφανής αύξηση των δυνατοτήτων των αλιευτικών στόλων απειλεί να αφανίσει τα αποθέματα σε όλα τα αλιευτικά πεδία παλιά και νέα. Στη χώρα μας υπάρχουν πάνω από 700 σκάφη μέσης αλιείας (μηχανότρατες) που σαρώνουν τους βυθούς. Μια έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας κατέληγε πρόσφατα στο συμπέρασμα ότι οι θάλασσες δεν διαθέτουν αρκετά αποθέματα για να ανταπεξέλθουν σ’ αυτή τη σφαγή. Και υποστήριζε ότι, ακόμα κι αν είχαμε τα μισά αλιευτικά σκάφη, αγκίστρια και δίχτυα, τα ψάρια που θα πιάναμε θα ήταν και πάλι υπερβολικά.
Πολλές χώρες, στο μεταξύ, προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την έλλειψη ψαριών και θαλασσινών με την ίδρυση μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας ή πάχυνσης κορυφαίων θηρευτών, όπως ο σολομός και ο τόνος, συντηρώντας έτσι την ψευδαίσθηση της αφθονίας στην αγορά. Αυτή όμως η τακτική παρουσιάζει ένα μεγάλο πρόβλημα: Σχεδόν όλα τα ψάρια ιχθυοτροφείου ταΐζονται με τροφές που προέρχονται από μικρότερα ψάρια, δηλαδή θα δημιουργείται πάλι πρόβλημα αφού δεν θα μειώνεται η αλίευση των μικρότερων ψαριών.
Αν οι ερευνητές μπορέσουν να καταγράψουν την οικολογική αξία των ψαριών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση, οι πολιτικοί ίσως μπορέσουν να καθορίσουν ποιος παίρνει τι από τη θάλασσα και αν αυτό είναι δίκαιο και συμβατό με την αειφορική λογική. Πρακτικές με τις οποίες θα μπορούσαμε να περιορίσουμε το αποτύπωμα μας στις θάλασσες είναι: Να μειώσουμε τον αλιευτικό στόλο κατά 50%, να ορίσουμε μεγάλες ζώνες απαγόρευσης της αλιείας, να περιορίσουμε τη χρήση αλιευμένων ψαριών ως τροφής στα ιχθυοτροφεία.
Παγκοσμίως, δεκάδες εκστρατείες προωθούν την αειφορική κατανάλωση ψαριών και θαλασσινών, προτείνοντας στους καταναλωτές είδη από τα κατώτερα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας. Τους παροτρύνουν δηλαδή, π.χ. να αγοράζουν τιλάπια ιχθυοτροφείου αντί για σολομό ιχθυοτροφείου, επειδή η τιλάπια ιχθυοτροφείου είναι ως επί το πλείστον φυτοφάγο είδος και καταναλώνει λιγότερο κρέας ψαριού.
Σήμερα προστατεύεται σχεδόν το 1% της θάλασσας, σε σύγκριση με το 12% της ξηράς, για αυτό και ΜΚΟ συνεργάζονται με κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και πολίτες, προωθώντας την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών και συμβάλλοντας στη μείωση των επιπτώσεων της αλιείας σε παγκόσμιο επίπεδο, μια πορεία που θα μπορούσε να δώσει στις χώρες του πλανήτη τη δυνατότητα στο μέλλον, να μοιράζονται δίκαια μια αναγεννημένη θάλασσα πλούσια σε βιοποικιλότητα, αντί να μάχονται με απληστία για ό,τι θα έχει απομείνει μετά την καταστροφή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου